Myszy

*KRAJOWE GATUNKI UDOMOWIONE:

MYSZ DOMOWA
Mus musculus

748   mysz-domowa

Długość ciała: 7 – 12 cm
Długość ogona: 5, 5 – 11 cm
Długość tylnej stopy: 1,5 – 1,8 cm
Długość ucha: 1,0 – 1,5 cm
Średnica gałki ocznej: 0, 3 – 0,4 cm
Masa: 6 – 30 g
Długość życia na wolności: 3 miesięce, najdłuej 1,5 roku
Długość życia w niewoli: do 4 lat, najczęściej 1,5 roku, do 2 lat

Tekst ten opisuje cechy dzikich podgatunków myszy domowej, a tekże (pod koniec) charakteryzuje krótko jej udomowione formy. Nie ma tu opisu chowu myszy domowej, gdyż temu jest poświęcona reszta strony.

WYGLĄD
Sierść tego gatunku może mieć barwę od brunatnobrązowej do żółtawobrązowej, przy czym brzuch jest jaśniejszy. Formy synantropijne wykazują zatarcie granic w ubarwieniu grzbietu i brzucha, ściemnienie barwy brzucha oraz redukcja twarzowej części czaszki. Mysz ma smukłe ciało, pyszczek jest zaostrzony, uszy duże, cienkie, długie i nieowłosione, zaokrąglone na końcu. Ogon obudowuje od 150 do 205 pierścieni łusek. Na tylnych stopach znajduje się po sześć okrągłych modzeli. Samice posiadają pięć par sutek, a czego trzy w okolicy piersiowej. Myszy domowe wydzielają charakterystyczny mysi zapach (podobny zapach wydzielają ludzie z nieleczoną fenyloketonurią).

WYSTĘPOWANIE
Pierwotnie gatunek ten zamieszkiwał strefę stepów i półpustyń wschodniej Azji i Afryki. Prawdopodobnie w początkach rolnictwa na Biskim Wschodzie nastąpiło przejście częsci populacji w okolice domostw ludzkich, a następnie wraz z ludźmi myszy rozprzestrzeniły się na cały świat.

W zachodniej części środkowej Europy występuje głównie szaro ubarwiony podgatunek Mus musculus domesticus zamieszkujący przeważnie domy, stodoły i stajnie. Pochodzi on prawdopodobnie od zachodnioazjatyckiego podgatunku, który przedostał się do zachodniej Europy przez obszar śródziemnomorski.

Na północnym wschodzie Europy, sięgając po Skandynawię i linię Łaby na zachodzie, najczęsciej spotykany jest brązowy podgatunek Mus musculus musculus. Wywodzi się prawdopodobnie od podgatunku Mus musculus spicilegus, z południowo-wschodniej Europy. Przebywa on latem na polach i łakach, a zimą w domostwach. Granica występowania tych gatunków przebiega wzdłuż Łaby i przez wschodnią Azję. Tam też można napotkać ich mieszańce.

ŚRODOWISKO
Pierwotnie gatunek ten zamieszkiwał tereny stepowe, obecnie występuje przede wszystkim w domostwach ludzkich, stajniach, stodołach oraz piwnicach, od wiosny do pierwszych przymrozków również w zaroślach i ogrodach. Obecnie hodowana w domach, gdzie trafiła z laboratoriów. Z czasem stała się popularnym towarzyszem człowieka. Myszki które dostępne są w sklepach, są najczęściej niewiadomego pochodzenia mieszankami myszy laboratoryjnej. Jest to gatunek wybitnie plastyczny, może dostosować siędo życia w kopalniach czy nawet chłodniach w temperaturze zera stopni.

TRYB ŻYCIA
Aktywna najczęściej o zmierzchu i nocą, czasem za dnia. W warunkach naturalnych szczyt aktywności przypada na godziny po zachodzie słońca. W pomieszczeniach zamkniętych aktywna całą dobę, zaś oświtlonych od zmroku do rana. Unika wody, jednak w razie potrzeby nieźle pływa. Biega i wspina się wspomagając się chwytnym, nadającym równowagę ogonem.

Formy dziko żyjące mogą gromadzić zapasy nawet do kilkunastu kilogramów. Osobniki żyjące przy ludziach nie gromadzą zapasów, żywią się znajdowanym na bierząco pokarmem.

Żyje w grupach o ścisłej hierarchii, stadzie przewodzi jeden dominujący samiec. Jest to jedyny osobnik, który może kryć samice, o swoją pozycję musi nieustannie walczyć. Myszy zamieszkujące budynki zakładają gniazda wyściełane papierem, tkaninami, itp. W naturze wychowują małe w samodzielnie wykopanych norach. Samice często wychowują młode razem. Jeśli w stadzie znajduje się zbyt wiele osobników, samice będące niżej w hierarchi przestają przechodzić ruję, a u części młodszych dochodzi do uwstacznienia narządów rodnych.

Wrogami myszy domowej są koty, łasicowete (łasica, tchórz zwyczajny, kuna domowa), sowy (płomykówka) oraz ptaki drapieżne i krukowate.

POKARM
Wszystkożerna, najczęściej je produkty zbożowe i nasiona. W zależności od dostępności pożywienia może jeść zarówo wyłacznie pokarm roślinny, jak i zwierzęcy. Osobniki zamieszkujące budynki żywią się znalezionymi tam produktami spożywczymi.

ROZMNAŻANIE
Myszy zamieszkujące domostwa rozmnażają się cały rok. W naturze okres godowy przypada od kwietnia do października. Cykl trwa od 4 do 6 dni, zaś ciąża od 19 do 24 dni. Na rok przypada od 4 do 10 miotów po 1 do 12 młodych, przeciętnie 7 do 8. W przypadku myszy zamieszkujących stogi 3 do 9 (średnio 6), a w przypadku zamieszkujących budynki 1 do 10 (średnio 5, 6). Maksymalna liczba młodych w miocie to 21 osobników. Po urodzeniu małe pozostają z matką przez trzy tygodnie, w tym czasie otwierają oczy. Następuje to około 12 – 15 dnia, ssą do 18, 20 dni. W wieku 35 do 49 dni są już dojrzałe płciowo.

UDOMOWIONE ODMIANY MYSZY DOMOWEJ
Z gatunku Mus musculus oprócz wielu dzikich podgatunów rowinęły się też myszy będące potomkami osobników udomowionych wiele lat temu.
LABORATORYJNA, kiedyś BIAŁA – osiąga wielkość do 7 do 12 cm, ogon jest długości ciała, jej sierść może mieć nie tylko biały kolor, ale też wiele innych. Cena tych myszy to najczęściej od 5 do 6, 50 zł.
JAPOŃSKA (z której rozwinęły się MINIMOUSE) – osiąga wielkość około 5 do 7 cm, myszki te są białe w ciemne łaty. Jest ich mało, za to są duże.
RASOWA – osiąga wielkość około 10 cm, drugie tyle mierzy ogon, występuje w wielu odmianach barwnych. Cena takiej myszki to około 30 zł. Jedynie myszki kupione u hodowcy, posiadające rodowód są myszami rasowymi.

*KRAJOWE GATUNKI DZIKIE:

MYSZ POLNA
Apodemus agrarius

images   gatunki_mpol1
Długość ciała: 6,4 – 12,5 cm
Długość ogona: 5,3 – 9 cm
Długość tylnej stopy: 1,7 – 2,1 cm
Długość ucha: 1,1 – 1,2 cm, 1,4 cm
Średnica gałki ocznej: 0, 35 – 0,37 cm
Masa: 11 – 39 g

WYGLĄD
Sierść ma zabarwienie rdzawobrązowe lub żółtawobrązowe, brzuch jaśniejszy. Obie barwy wyraźnie odgrodzone. Na grzbiecie ciemna smużka, ciągnąca się od czoła do ogona, jej szerokość to około 4 mm. Ogon otoczony 120 – 150 pierścieniami łusek, krótszy od ciała, stanowi 3/4 długości ciała. Uszy są bardzo małe jak na mysz. Stopy krótkie i szerokie. Na tylnych stopach sześć modzeli. Samica posiada 4 pary sutek, z czego 2 w okolicy klatki piersiowej.

WYSTĘPOWANIE
Występuje we wschodniej i południwo-wschodniej Europie, północnych Niemczech, Alpach oraz znacznej części Azji po Koreę, Japonię i Tajwan. W Polsce występuje na całym obszarze kraju, rzadziej spotykana w południowej części Pojezierza Pomorskiego i Mazurskiego, a także północnej części Niziny Wielkopolsko-Kujawkiej i na Dolnym Śląsku.

ŚRODOWISKO
Spotykana zarówno na terenach nizinnych, wyżynnych oraz górskich. Zamieszkuje przede wszystkim zarośla w obrzeżach lasów, w parkach i ogrodach a także pola uprawne, łąki, sady, brzegi rzek i jezior, a także cmentarze. Zimą można ją spotkać w stajniach i stodołach. Występuje też w górach do wysokości 900 m n.p.m.

TRYB ŻYCIA
Aktywna w znacznym stopniu w ciągu dnia. Unika piaszczystych gleb. Wspina się i skacze mniej sprawnie od niż inne gatunki krajowych myszy. Kopie również słabo, buduje płytkie, jednak dość długie chodniki. Gniazda umieszcza pod korzeniami drzew, krzewów, na miedzach oraz stertach zboża.

POKARM
Wszystkożerna, jej pokarm uzależniony jest od pory roku i środowiska. Wiosną najczęściej je nasiona, latem jagody, owoce drzew, mięczaki, owady oraz padlinę, czasem atakuje nawet żaby. Jesienią je nasiona drzew. W przeciwieństwie do większości gatunków nie żywi się zielonymi częściami roślin i pąkami. Na zimę gromadzi pokarm, jednak najczęściej nie wykorzystuje całości.

ROZMNAŻANIE
Jej okres godowy przypada od kwietnia do pździernika, na rok przypada od 3 do 4 miotów po 4 do 9 młodych, najwięcej 12. W miejskich populacjach Warszawy rodzi się od 5 do 7 młodych w miocie. Przerwy między miotami mogą wynosić 18 do 21, 23 dni. Ciąża samicy trawa 21 dni, po urodzeniu małe pozostają z matką przez trzy tygodnie. Oczy otwierają po 10 do 12 dniach, ssą do 14, 15 dnia. W wieku ośmiu tygodni są już dojrzałe płciowo.

MYSZ LEŚNA
Apodemus flavicollis

mysz lesna 2   1655_27594
Długość ciała: 6, 9 – 13 cm
Długość ogona: 5,7 – 13 cm
Długość tylnej stopy: 1,5 – 2,8 cm
Długość ucha: 1,4 – 2,1 cm
Średnica gałki ocznej: 0,49 – 0,55 cm
Masa: 17 – 45 g, w Białowieży nawet 68 g
Długość życia na wolności: 2,9 – 3,6 miesięcy, maksymalnie 18 miesięcy
Długość życia w niewoli: 2 – 4 lata
WYGLĄD
Sierść myszy leśnej jest żółtawobrązowa, brzuch biały. Na szyi i piersi duża jaśniejsza plama, obok niej dwie mniejsze, tworzące niekiedy ochrową obrożę. Czasem występuje jedynie na piersi w postaci poziomego pasa. Młode osobniki są szare. Jest największym gatunkiem swojego rodzaju. Dwubarwny ogon jest równy długości ciała lub krótszy. Posiada od 180 do 220 pierścieni łusek. Uszy i oczy gryzonia są bardzo duże. Stopy długie i szerokie, tylna posiada 6 modzeli. Samica posiada 3 pary sutek, w tym 1 piersiowych.
WYSTĘPOWANIE
Gatunek ten jest związany ze strefą lasów liściastych Palearktyki. Występuje w środkowej, wschodniej i południwo-wschodniej Europie, występują też pojedyncze stanowiska w zachodniej Europie. Zasiedla też Azję, po Koreę na wschodzie oraz po Nepal i Birmę na południu. Występuje na całym obszerze Polski. W mniejszym nasileniu występuje w zachodniej części Dolnego i Górnego Śląska, na Wzgórzach Trzebnickich oraz Sudetach Zachodnich.
ŚRODOWISKO
Występuje zarówno na nizinach, wyżynach, jak i w górach. Zamieszkuje przede wszystkim zarośla starych lasów mieszanych i liściastych, parki i ogrody oraz zwarte zarośla jeżyn i leszczyny na zrębach. Zimą przenosi się do domostw. W górach występuje do 2000 m n.p.m.
TRYB ŻYCIA
Gatunek aktywny o zmierzchu i w nocy, mało towarzyski. Gniazda buduje w samodzielnie wykopanej norze, pod kamieniami i korzeniami. Czasem zakłada też legowiska w skrzynkach lęgowych lub opuszczonych ptasich gniazdach. Gniazda buduje głównie z liści i mchu.

Jej wrogami są drobne ssaki drapieżne, jak lisy i łasicowate oraz sowy (puszczyk, płomykówka).

POKARM
Najczęściej je nasiona, owoce, grzyby, pąki i pędy roślin, owady oraz pająki i ślimaki. Pokarm zwierzęcy zamował od 15 do 37% objętości żółądków znalezionych osobników.
ROZMNAŻANIE
Jej okres godowy przypada od lutego do października, a nawet grudnia. Rozród trwa około 4 miesiące, zależny jest od dostępności pożywienia. Na rok przypada od 2 do 5 miotów po 2 do 8 nagich młodych. Ciąża samicy trawa 23 do 26 dni. Po urodzeniu małe są ślepe, otwierają oczy po 12 do 14 dniach, ssą do 14, 15 dnia. Pozostają z matką przez trzy tygodnie. W wieku siedmiu do dwunastu tygodni są dojrzałe płciowo.

MYSZ ZAROŚLOWA
Apodemus sylvaticus

mysz-zaroslowa--apodemus-sylvaticus_181   gatunki_mzar
Długość ciała: 7,5 – 11 cm
Długość ogona: 6,3 – 11,5 cm
Długość tylnej stopy: 1,9 – 2,4 cm
Długość ucha: 1,4 – 1,8 cm
Średnica gałki ocznej: 0, 42 – 0,46 cm
Masa: 11,5 – 30 g
Długość życia na wolności: najdalej 6 do 8 miesięcy, żadko rok
Długość życia w niewoli: 4 lata
WYGLĄD
Sierść żółtawobrązowa z szarym odcieniem na grzbiecie, brzuch i kończyny są jaśniejsze. Może posiadać, podobnie jak mysz leśna, żółte znaczenie, jednak jest ono mniejsze i podłużne. Ma duże stopy, białe na wierzchu, zaś pod spodem 6 medzeli. Ogon dwubarwny, z 120 do 170, najwięcej 190 pierścieniami łusek. Uszy i oczy bardzo duże. U samicy występują 3 pary sutek w tym 1 para piersiowych. Dymorfizm płciowy słabo wyrażony. Nie wydziela charakterystycznego mysiego zapachu.
WYSTĘPOWANIE
Gatunek objęty ochroną. Występuje od Islandii, łacznie z Wyspami Brytyjskimi, po Europę, poza północną Skandynawią. Zamieszkuje również środkową oraz południowo-zachodnią Azja po Syberię oraz Himalaje, Pamir, Ałtaj, Palestynę, Iran, Afganistan, a także północno-zachodnią Afrykę. Występuje w całej Polsce, najwięcej stanowisk występuje w środkowej i południowej części kraju. Mniejszą liczbę osobników stwierdzono w północnej częsci Polski, między innymi na Pobrzeżu Bałtyku, Pojezierzu Pomorskim i Mazurskim.
ŚRODOWISKO
Żyje przede wszystkim w zaroślach lasów sosnowych i mieszanych oraz na obrzeżach lasów liściactych. Można ją spotkać też w parkach i ogrodach, na polach i polanach leśnych. Zamieszkują też nasypy drogowe i kolejowe. Zimą często przenosi się do budynków. Występuje też w górach do wysokości 1000 m n.p.m.
TRYB ŻYCIA
Gatunek letem aktywny i w nocy, zimą mało ruchliwy, aktywna o zmierzchu i o świcie. Preferuje środowiska ciepłe i suche. W razie niebezpieczeństwa ucieka skacząc na tylnych łapach, wykonuje skoki na odległość nawet 80 cm. Poszczególne osobniki żyją samotnie. Dobrze się wspina, jednak woli żyć przy powierzchni ziemi. Moze wracać do gniazda ze znacznej odległości, 350 metrów i więcej. Kopie nory, często pod kamieniami, zazwyczaj posiadające dwa wejścia oraz komorę mieszkalną i spochrzową. W spirzarni przy obfitości pokarmu gromadzi duże zapasy. Czasem wykorzystuje też opuszczone nory innych gryzoni, np. norników. Buduje też gniazda pod wykrotami i w zmurszałych pniach. Wnętrze wyścieła liściami, mchem i trawą.

Jej naturalnymi wrogami są drobne ssaki drapieżne, jak np. lis, tchórz zwyczajny, gronostaj, łasica oraz sowy (płomykówka, puszczyk) oraz myszołów i pustułka.
POKARM
Żywi się nasionami traw, ziół i drzewów, a także kwaitami, pąkami i młodymi pędami roślin, jagodami, grzybami, owadami, dżdżownicami oraz pająkami i ślimakami. Ogryza też podziene części roślin i korę.

ROZMNAŻANIE
Jej okres godowy przypada od marca do października. W łagodnym klimacie może też zimą. Na rok przypada od 3 do 4 miotów po 3 do 9 młodych, zwykle 4 do 6. Ciąża samicy trawa 23 do 26 dni, po urodzeniu młode są ślepe, otwierają oczy po 13, 18 dniach, ssą do 15 dnia. W wieku siedmiu do dziewięciu tygodni są dojrzałe płciowo. Młode z późnojesiennych miotów dojrzewają w następnym roku.

MYSZ ZIELNA/MYSZ MAŁOOKA
Apodemus microps/Apodemus uralensis

gatunki_mmal   Apodemus_uralensis_3
Długość ciała: 7 – 10,5 cm
Długość ogona: 6,4 – 10 cm
Długość tylnej stopy: 1,7 – 2,05 cm
Długość ucha: 1,2 – 1,5 cm
Średnica gałki ocznej: 0, 33 – 0,43 cm
Masa: 12 – 29 g
WYGLĄD
Sierść szarobrunatna, brzuch jaśniejszy. Przypomina mysz domową, jednak ma mniejsze oczy (około 3,5 mm średnicy) i małe uszy. Ogon dwubarwny, zawsze krótszy od ciała o około 10%.
WYSTĘPOWANIE
Objęta ochroną. Pierwszy raz ten gatunek został opisany we wschodniej Słowacji w 1952 roku, następnie znaleziona na Morawach i na Śląsku. Występuje też na Ukrainie i w Azji Mniejszej, północnozachodnich Chinach i Mongolii oraz Północnej Afryce. Występuje też w Austrii, na Węgrzech. północno- wschodniej Jugosławii, Bułgarii, Rumunii i północno-zachodniej Turcji. W Polsce można ją spotkać w okolicach Wrocławia i w Pieninach. Ma stanowiska na Nizinie Sandomierskiej, Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej, Małopolskiej, Lubelskiej, Roztoczu oraz Kotlinie Nowotarskiej i Beskidzie Zachodnim.
ŚRODOWISKO
Występuje w lasach mieszanych i lasostepach, zamieszkuje także brzegi rzek, pola uprawne, miedze, ugiory, nieużytki, a także ogrody. Gatunek sucholubny, zamieszkuje żadkie zarośla, jednak w końcu lata i na jesieni przenosi się do miejsc o bujnej roślinności, nad brzegi potoków, mokradeł. Może tam przebywać do wiosny.
TRYB ŻYCIA
Gatunek ten jest aktywny głównie o zmierzchu. Jej naturalnymi wrogami są sowy, a także ptaki drapieżne i krukowate, oraz drobne ssaki drapieżne.
POKARM
Żywi się przede wszystkim, bo w koło 80% nasionami drzew, chwastów, traw i zbóż. W mniejszym stopniu jagodami, zielonymi częściami roślin, które stanowią około 7% jej pokarmu. Owady, ich larwy i dżdżownice to około 10%.
ROZMNAŻANIE
Jej okres godowy przypada od marca/kwietnia do września, a nawet października. Najwyższy procent ciężarnych samic przypada na czerwiec, zaś od maja do sierpnia jest to od 42 do 58%. Na rok przypada od 2 do 3 miotów, po 2 do 10 młodych, najczęściej 6. Ciąża samicy trawa 21 dni.

BADYLARKA
Micromys minutus

 2042918   badylarka
Długość ciała: 5 – 7,5 cm
Długość ogona: 4 – 7,5 cm
Długość tylnej stopy: 1,2 – 1,6 cm
Długość ucha: 0,7 – 1 cm
Średnica gałki ocznej: 0, 3 cm
Masa: 4 – 10 g
Długość życia na wolności: 16 – 18 miesięcy
Długość życia w niewoli: 2 – 4 lata

WYGLĄD
Ubarwienie jest różne u poszczególnych osobników, od jaskrawo rudego, przez czerwonorudy z brunatnym odcieniem, po szarawy. W miesiącach letnich sierść przyjmuje bardziej ochrowobrązowy kolor, podczas gdy brzuch jest biały. Zimą włosy są wymieniane na dłuższe, o szarobrązowym zabarwieniu z szarobiałym spodem ciała. Posiada małe, okrągłe uszy, które na zewnętrznym brzegu wyposażone są w trójkątny, skórny fałd – klapkę, który może zamykać otwór uszny. Na tylnej stopie znajduje się sześć owalnych, wydłużonych modzeli. Ogon z reguły krótszy niż ciało, słabo owłosiony od spodu, pokryty od 120 do 150 pierścieniami łusek. Samica posiada 4 pary sutek.

 

WYSTĘPOWANIE
Zamieszkuje środkową, wschodnią i południwo-wschodnią Europę, od północno-zachodniej Hiszpanii po Anglię, Francję, Danię, Finlandię, a na południu Włochy, Węgry, Rumunię. W strefie klimatu umiarkowanego Azji, gdzie jej zasięg obejmje Syberię, Kraj Ussuryjski, południowe Chiny, Tajwan, Koreę i Wyspy Japońskie. W Polsce badylarka występuje na całym obszerze, znana jest ze stanowisk w Sudetach Zachodnich i Wschodnich oraz Bieszczadach.
ŚRODOWISKO
Żyje na wilgotnych łąkach, o wysokiej trawie. Gęsto porośniętych brzegach rzek i jezior oraz w zaroślach i uprawach zbożowych, a także lasach.
TRYB ŻYCIA
Aktywna za dnia w około 2/3 i w nocy – 1/3, niezwykle trudna do zaobserwowania. Terytorium jednego osobnika zajmuje najczęściej kilka metrów kwadratowych. Badylarki wspinają się zręcznie po źdźbłach traw, gdzie budują koliste gniazda zawieszone na łodygach, na wysokości 20 do 100 cm nad powierzchnią ziemi. Wnętrze wyścieła drobno postrzępionym materiałem roślinnym oraz puchem. Przy każdym miocie samica zakłda nowe gniazdo. Zimą zakłda grubościenne na powierzchni ziemi lub podnią, czasem też przenosi się do budynków. Niekiedy zajmuje opuszczone gniazda ptaków i orzesznic. Nie kopie własnych nor. Pływa niechętnie, ale sprawnie. Występuje kanibalizm, zwłaszcza zimą i na wiosnę.

Wrogami naturalnymi tego gatunku są ssaki i ptaki drapieżne, krukowate i sowy.

Badylarki wspinają się bardzo zwinnie, w czym bardzo pomaga im chwytny ogon

Myszy badylarki budują na dużych wysokościach koliste gniazda ze źdźbeł traw
POKARM
Jej pokarmem wiosną są najczęściej pąki i młode pędy roślin oraz jagody, latem często owady. Jesienią i zimą zaś żywi się głównie nasionami traw i ziół.
ROZMNAŻANIE
Jej okres godowy przypada od kwietnia do września, na rok przypada od 2 do 4 miotów, po 4 do 7 młodych. Ciąża samicy trawa od 17 do 21 dni, po urodzeniu młode, ważące około 1 g, są ślepe. Otwierają one oczy po 8 do 10 dniach. Ssą do 14 dnia życia, po czym do 16 dni wyganiane są z gniazda, jeżeli samica jest znów w ciąży. W wieku pięciu do sześciu tygodni są dojrzałe płciowo.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s